Sıradanlığın Eleştirisi: Eleştirel Teori ve Gündelik Yaşam / Toros Güneş ESGÜN

DTCF Felsefe konuşmaları bu dönemi Hacettepe Üniversitesi’nden Toros Güneş Esgün’ün “Sıradanlığın Eleştirisi: Eleştirel Teori ve Gündelik Yaşam” başlıklı konuşmasıyla açıyor. Konuşma 27 Eylül Cuma günü Saat 16:00’da DTCF Ek Bina Konferans Salonu’nda. Konuşma özeti aşağıda:

“Felsefenin sorguladığı her meseleyi doğrudan veya dolaylı olarak kapsayan en geniş kavram herhalde “yaşam” olabilir. Çünkü ontolojik veya epistemolojik sorgulamalar da dahil olmak üzere felsefenin tüm problemleri, insanın kendi yaşamıyla ve kendi dışındaki yaşamla, hatta bazen “yaşamayan”la kurduğu ilişkiye dair kafa karışıklıklarına dayanır. Dolayısıyla sadece nasıl yaşamamız gerektiği değil, aynı zamanda “yaşam”ın ne olduğu da kadim problemlerden biridir. Fakat 20. yüzyıl düşünürlerini bu problemi hiç olmadığı bir biçimde yeniden ele almaya iten, onlara yeni kavramsal ayrımlar yaptırtan temel kopuş “yaşam”ı krize sokan modernitenin “özel”/“kamusal”, “doğal”/“toplumsal” ve hatta “siyasal”/”toplumsal” arasına çizdiği sınırlarda görünür olur. Bu sınırların birbirine geçerek belirsizleştiği “ölümcül” totalitarizm deneyimi ise, tüm ayrıntılarına sindiği yaşamı “gündelik yaşam” olarak sorgulama ve sıradanlığın eleştirisini yapma gereğini doğurur. Eleştirel Teori, kendinden önceki yaşam felsefesi geleneğinden farklı olarak bu krize, bu belirsizleşmeye odaklanarak gündelik edimlerin yıkıcı sonuçlarıyla yüzleşir. Bu konuşmada da öncelikle felsefi bir problem olarak “yaşam” kavramının felsefe tarihinde geçirdiği dönüşümler ele alındıktan sonra Adorno ve Arendt başta olmak üzere gündelik yaşamın eleştirisi üzerine düşünen düşünürlerin ortaklaştığı temalar ele alınacaktır. Böylelikle bugün “eleştiri”nin nesnesinin ne olduğu ve nasıl yürütüleceği hakkında, gündelik yaşamlarımızdaki minimal pratiklerin ve sıradan olanın tahakkümünün özgürleşme karşısında yarattığı tehditlerin mahiyeti gösterilerek beraberce düşünülmesi ve teorinin gündelik yaşam ile hesaplaşma olanağının tartışılması umulmaktadır.”

Yorum Yaz