DEMEK ÜZERİNE
Ne huzurlu dememek…
Kuytu köşenizin güvenli kollarında olursunuz. Başınız ağrımaz. Dünya batmış, ne gam! Yaşıyorsunuz ya…
Ama öyle kolay değildir bu huzuru yakalamak. Çünkü zor şeydir dememek… Görüp, görmez gibi görünmek zor iştir; maharet ister. Dilinin ucuna gelip diyememek kolay değildir; sabır ister.
Bu sabrı gösterememişti Kral Midas’ın berberi. Bir gece vakti kuyuya “Midas’ın kulakları eşek kulakları!” diye avazı çıktığı kadar bağırdığında ancak rahatlayabilmişti.
Ne güzel şeydir demek…
Sartre’a göre demek, “insanın örtü kaldırma, açığa vurma işidir; karanlıktan çıkarma, hayata mal etme işi… ‘Zenciler eziliyor,’ demedikçe zencilerin ezilmesi bir şey değildir. O ana kadar kimse bu durumun farkında değildir, belki zencilerin kendileri bile. Bir tek kelimedir buna bir anlam kazandıran.”
Ve ekler Sartre: “Adlanan şey masumluğunu yitirir. Dil bir bakıma masumlukları ortadan kaldırır ve insanı sorumlulukları ile karşı karşıya getirir.”
Sorumluluk, çoğu insanı korkutur. Bu yüzden ‘mahallenin delisi’ hiç sevilmez doğruyu söylediği için. İnsanları gerçeklerle yüzleştirdiği için, onlara sorumluluklar yüklediği için.
Ya çocuklar? Bu yüzden hep konuşurken büyüklerin gözlerinden onay almayı ve zamanla susmayı öğrenirler. Bunu henüz öğrenememiş bir masal kahramanı çocuk “Aaa!… Kral çıplak!…” derken nasıl da şaşkına çevirmişti onca insanı…
Ne güzel şeydir demek…
Çocuk saflığını geride bıraktığınızda “Çocuk işte…” gerekçenizde de kalmaz. Artık demek, “Ben biliyorum,” demektir. “Ben varım,” demektir.
Bu ise cesaret ister…
Sokrates ‘dediği‘ için başını belaya sokmuştu. Mahkeme edildiğinde ise kendisini uyuşuk atları uyandıran at sineğine benzetmişti. Demek güzel şeydir diyordu kısaca. Ekliyordu: “Devam edeceğim demeye…” Ve şöyle bitiriyordu sözleri: “ Yolcu yolunda gerek: Ben ölmeye, sizler yaşamaya… Hangisi iyi Tanrı bilir…”
O gün bugündür Sokrates kuşaklar boyu anlatılır.
Demek büyük güçtür.
Bir kez demeye başladığınızda, önce kendinizde bu gücü hissederseniz, ardından da değiştiğinizi ve değiştirdiğinizi fark edersiniz.
Demek güzel şeydir.
Demek ya da dememek… İşte bütün mesele…
Yaşar KÜPELİ (Felsefe Öğretmeni)
Şubat 2002 (DÜŞÜN, Elmadağ Lisesi Felsefe Kulübü Dergisi, Sayı: 6)
Yorum Yaz